سرویس کسب و کار : در سالهای اخیر، افزایش علاقهمندی به راهاندازی استارتاپها و توسعه کسبوکارهای نوپا در ایران، موضوع جذب سرمایه را به یکی از چالشهای کلیدی این اکوسیستم تبدیل کرده است. در غیاب جریان پایدار سرمایهگذاری و نبود زیرساختهای مالی گسترده، بسیاری از تیمهای جوان به دنبال مدلهای بومیشدهای برای تأمین مالی هستند. این گزارش به بررسی مهمترین روشهای جذب سرمایه برای استارتاپها و کسبوکارهای نوظهور در فضای اقتصادی ایران میپردازد.
به گزارش سیاست گستر ، سرمایهگذاری شخصی یا Bootstrapping نقطه شروع بسیاری از تیمهاست. این روش شامل استفاده از سرمایه شخصی یا کمک خانواده و دوستان است که در مرحله ایده یا توسعه اولیه کاربرد دارد. مزیت این روش، استقلال کامل بنیانگذاران است، اما ریسک بالا و محدودیت منابع مالی از چالشهای آن به شمار میرود.
در ادامه مسیر، بسیاری از تیمها برای رشد سریعتر به سراغ شتابدهندهها و مراکز رشد میروند. این نهادها در ازای درصدی از سهام، خدماتی چون منتورشیپ، فضای کاری، ارتباطات سرمایهای و سرمایه اولیه ارائه میدهند. شتابدهندههایی چون آواتک، فینووا، فردوسی و نوتاش، نقش مهمی در بلوغ اکوسیستم کارآفرینی کشور داشتهاند.
در مراحل بعدی، سرمایهگذاران فرشته (Angel Investors) وارد میدان میشوند. این افراد، که معمولاً تجربه مدیریتی یا سرمایه قابلتوجه دارند، در ازای سهام محدودی از استارتاپ، به آن سرمایه تزریق میکنند. شناسایی و جلب اعتماد این افراد، نیازمند شبکهسازی قوی، ارائه طرح تجاری شفاف و تیم مؤثر است.
از سوی دیگر، شرکتهای سرمایهگذاری جسورانه (VC) نیز نقش پررنگی در توسعه کسبوکارها دارند، بهویژه در مراحل رشد و ورود به بازار. شرکتهایی چون اسمارتآپ، شناسا و سیناتک از فعالترین VCهای ایرانی هستند که طی سالهای اخیر سرمایهگذاریهای مهمی در استارتاپهای حوزه فناوری انجام دادهاند.
روش دیگری که بهتازگی در ایران رشد کرده، تأمین مالی جمعی (Crowdfunding) است. این مدل که پیشتر در بازارهای غربی رواج داشته، به افراد امکان میدهد با مبالغ اندک در یک طرح مشارکت کنند. پلتفرمهایی نظیر فاندوران، کارنکراد و دونیت تلاش کردهاند این مدل را با شرایط بومی سازگار کنند، هرچند موانع قانونی و فرهنگی، سرعت رشد آن را کند کرده است.
در کنار این روشها، همچنان وامهای بانکی و تسهیلات دولتی نقش مهمی برای کسبوکارهای سنتی یا تولیدی ایفا میکنند. با وجود بروکراسی سنگین و نرخهای سود نسبتاً بالا، این تسهیلات برای برخی مدلهای کسبوکار، خصوصاً در حوزه صنعت یا کشاورزی، همچنان کارایی دارد.
نکته قابلتوجه، ظهور صندوقهای دولتی مانند صندوق نوآوری و شکوفایی است که با حمایت از شرکتهای دانشبنیان، بخشی از خلأ سرمایهگذاری خطرپذیر را جبران کردهاند. این صندوقها علاوه بر سرمایهگذاری مستقیم، تسهیلات، ضمانتنامه و سرمایهگذاری همسرمایهای نیز ارائه میدهند.
بهگفته دکتر احسان غلامی، تحلیلگر حوزه سرمایهگذاری استارتاپی ، «بزرگترین چالش پیشروی تیمها، نداشتن استراتژی برای جذب سرمایه است. بسیاری از استارتاپها نمیدانند که در چه مرحلهای ، به سراغ کدام مدل تأمین مالی بروند. این اشتباه میتواند منجر به از دست دادن سهام، یا حتی شکست کامل کسبوکار شود.»
در نهایت، انتخاب مسیر درست برای جذب سرمایه نیازمند درک صحیح از موقعیت کسب و کار ، میزان ریسکپذیری تیم، و آمادگی برای ورود به فرآیندهای مالی و حقوقی است. هرچند زیرساختهای سرمایهگذاری در ایران هنوز فاصله زیادی با مدلهای جهانی دارد، اما فرصتهایی نظیر شتابدهندهها، سرمایهگذاران جسورانه و نهادهای دولتی، میتوانند راه را برای تیمهای آماده و باانگیزه باز کنند.
- نویسنده : نیما مجتبایی
- منبع خبر : سیاست گستر
سحر
تاریخ : ۱۶ - مرداد - ۱۴۰۴ما تجربه جذب سرمایه از یک شتابدهنده رو داشتیم، واقعاً توی مرحله MVP خیلی کمکمون کرد. اما وقتی خواستیم وارد مرحله رشد بشیم، عملاً دنبال VC گشتن تبدیل شد به یه پروسه فرسایشی… مخصوصاً تو ایران که شفافیت تو قراردادها کمه
سردبیر سیاست گستر
تاریخ : ۱۶ - مرداد - ۱۴۰۴کاملاً درسته سحر جان. بهخصوص وقتی شتابدهندهها فقط تا مرحله Demo Day همراهی میکنن و بعدش تیمها تنها میمونن. کاش یه ساختار پلکانی برای ادامه حمایتها وجود داشت.
مانی
تاریخ : ۱۶ - مرداد - ۱۴۰۴تا وقتی قانون حمایت جدی از سرمایهگذار و استارتاپ وجود نداشته باشه، هیچکدوم از این روشها پایدار نیست. Crowdfunding خوبه، ولی چرا هنوز قانونی مشخص براش نیست؟
سردبیر سیاست گستر
تاریخ : ۱۶ - مرداد - ۱۴۰۴مانی جان نکته مهمیه. نبود چارچوب حقوقی شفاف برای جذب سرمایه، هم به استارتاپ آسیب میزنه، هم به سرمایهگذار. واقعاً لازمه که Crowdfunding هرچه زودتر قانونگذاری بشه.
ایلیا
تاریخ : ۱۶ - مرداد - ۱۴۰۴با دو تا شرکت VC صحبت کردیم. یکیشون فقط دنبال عدد بود، یکیشون دقیق بررسی کرد و تیم ما رو پذیرفت. واقعاً انتخاب سرمایهگذار هم به اندازه جذبش مهمه
سردبیر سیاست گستر
تاریخ : ۱۶ - مرداد - ۱۴۰۴دقیقاً! خیلی وقتها VCها فقط روی نرخ بازگشت سرمایه تمرکز دارن، بدون توجه به مأموریت یا فرهنگ تیم. خوشحالیم که در نهایت تجربه موفقی داشتین، ایلیا جان
شاکری
تاریخ : ۱۶ - مرداد - ۱۴۰۴ما برای گرفتن وام از صندوق نوآوری اقدام کردیم، ولی روند اداریش بیشتر از ۴ ماه طول کشید. تو این مدت سرمایهگذار خصوصی جذب کردیم و بیخیال وام شدیم
سردبیر سیاست گستر
تاریخ : ۱۶ - مرداد - ۱۴۰۴جناب شاکری عزیز، متأسفانه بروکراسی یکی از مشکلات رایجه تو نهادهای دولتی. اما خب حداقل وجود این صندوقها خودش یه امیدواریه. کاش روی سادهسازی فرآیندها کار کنن.